หมู่บ้านหลุก

ศักยภาพหมู่บ้าน : หมู่บ้านหลุก

ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้าน

หมู่บ้านหลุกเป็นหมู่บ้านเล็กตั้งอยู่ในอำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง เนื่องจากลักษณะภูมิประเทศของหมู่บ้านเป็นที่ราบสูง มีลำน้ำจางอยู่ต่ำกว่าหมู่บ้าน ชาวบ้านจึงได้ใช้หลุบวิดน้ำมาใช้ภายในหมู่บ้าน ต่อมาคำว่าหลุบได้เพี้ยนเป็นคำว่า “หลุก” และกลายเป็นชื่อหมู่บ้านในที่สุด งานแกะสลักไม้ในหมู่บ้านหลุกเริ่มขึ้นจากนายจันทร์ดี แก้วชุ่ม ซึ่งได้รับการถ่ายทอดความรู้การแกะสลักไม้มาจากบรรพบุรุษตั้งแต่ปี พ.ศ.2498 ต่อมาประมาณปี พ.ศ.2506 คุณจันทร์ดีได้เดินทางไปที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ที่นั่นเขาได้เห็นงานไม้แกะสลักเป็นรูปช้างและม้าวางขายอยู่ที่ตลาดแม่สาย คุณจันทร์ดีจึงซื้อช้างและม้าแกะสลักมาอย่างละหนึ่งตัว เพื่อนำมาเป็นแบบในการแกะสลัก เขาได้ทดลองแกะสลักไม้จามจุรีหรือไม้ฉำฉาเป็นรูปช้างและม้าตามตัวอย่าง หลังจากที่ลองผิดลองถูกอยู่ช่วงหนึ่ง เขาก็สามารถแกะสลักไม้ที่สวยงามได้ในที่สุด ต่อมาคุณจันทร์ดีก็ได้ทดลองแกะสลักรูปหัวเก้ง หัวกวาง และสัตว์อื่น ๆ จนสามารถแกะสลักไม้เป็นรูปสัตว์ได้หลายชนิด
 
เนื่องจากผลงานของคุณจันทร์ดีมีความสวยงาม จึงเป็นที่ชื่นชอบของผู้ที่พบเห็นและเริ่มมีคำสั่งซื้อเข้ามาเรื่อย ๆ จนคุณจันทร์ดีไม่สามารถแกะสลักไม้ได้ทันตามความต้องการ นั่นเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการแพร่ขยายการทำไม้แกะสลักในหมู่บ้านหลุก เสียงตอกไม้เริ่มดังขึ้นเมื่อคุณจันทร์ดีได้ชวนให้คนในหมู่บ้านมาหัดแกะสลัก เขาได้สอนขั้นตอนการแกะสลักไม้อย่างละเอียดให้กับผู้ที่มาศึกษาโดยเริ่มจากการแกะสลักไม้เป็นรูปสัตว์ที่มีขนาดเล็กไปจนถึงขนาดใหญ่ ทั้งคุณจันทร์ดีและชาวบ้านที่มาเรียนแกะสลักต่างก็ได้ผลิตผลงานไม้แกะสลักออกสู่ตลาดอย่างต่อเนื่อง ทั้งยังได้รับแกะสลักตามแบบหรือตามความต้องการของลูกค้า ต่อมาช่างแกะสลักแต่ละคนก็ได้ไปถ่ายทอดความรู้การแกะสลักให้กับบุคคลในครอบครัวและเพื่อนบ้าน จนสมาชิกส่วนใหญ่ของหมู่บ้านหลุกได้ทำงานแกะสลักไม้เป็นอาชีพเสริม คุณจันทร์ดีเสียชีวิตลงในปี พ.ศ.2548 ด้วยโรคชรา คงเหลือแต่ความรู้และผลงานการแกะสลักไม้ไว้ให้เยาวชนรุ่นหลังได้ศึกษาสืบไป 
 
แม้ว่าชาวบ้านหลุกบางคนจะทำงานแกะสลักที่บ้านของตน แต่ภายในหมู่บ้านยังมีปางไม้แกะสลักซึ่งเป็นสถานที่ที่ช่างแกะสลักจะมารวมกลุ่มทำงานแกะสลักไม้ร่วมกันโดยภายในหมู่บ้าน โดยปางไม้ส่วนใหญ่จะอยู่บริเวณเลียบกับลำน้ำจางเนื่องจากเป็นบริเวณที่มีความร่มรื่น เงียบสงบ และมีอากาศเย็นตลอดวัน เหมาะสำหรับการนั่งทำงานแกะสลักไม้ที่ต้องใช้สมาธิ นอกจากชาวบ้านหลุกจะมีความสามารถในการแกะสลักไม้เป็นรูปสัตว์ต่าง ๆ แล้ว ชาวบ้านหลุกยังมีความสามารถในการแกะสลักดอกบัว และดอกทิวลิป ทั้งยังมีความสามารถในการแกะสลักรูปเหมือนได้สวยงามเหมือนจริง ไม่ว่าจะเป็นรูปเหมือนบุคคลและรูปเหมือนพระพุทธรูป นอกจากงานแกะสลักแล้วที่หมู่บ้านหลุกแห่งนี้ยังมีผลิตภัณฑ์อื่น ๆ ที่น่าสนใจ เช่น กระเช้าของขวัญจากเถาวัลย์ หวาย ครกไม้และภาพเพนท์บนบานประตูหน้าต่างเก่า เป็นต้น
 
ผลงานไม้แกะสลักของบ้านหลุกนั้นได้รับการยอมรับและเป็นที่ชื่นชอบของบุคคลทั่วไปทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ นอกจากนั้นยังได้รับเลือกให้เป็นสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ สร้างงาน สร้างอาชีพ และสร้างรายได้ให้กับชุมชนปีละไม่น้อยกว่า 55 ล้านบาท ปัจจุบันมีผู้ประกอบอาชีพแกะสลักไม้และจำหน่ายผลิตภัณฑ์ประมาณ 500 – 600 ราย สามารถขายผลิตภัณฑ์ไม้แกะสลักได้มากถึงเดือนละ 1,000 ชิ้น สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ ทำให้หมู่บ้านหลุกมีชื่อเสียงในการแกะสลักไม้ที่เป็นอุตสาหกรรมในครัวเรือน และยังแหล่งศึกษาค้นคว้าที่สำคัญของลำปางในด้านการแกะสลักไม้ 


กลับหน้าเดิม กลับขึ้นด้านบน